Filipino Household Finance Glossary
Mga kahulugan ng mga pangunahing termino sa pananalapi ng Pilipinas. Sa English at Tagalog.
Paluwagan
SavingsEnglish:
Traditional Filipino rotating savings group where members contribute a fixed amount periodically and take turns receiving the total pot. A trusted community savings practice that has helped millions of Filipinos build financial discipline.
Tagalog:
Tradisyonal na Filipino rotating savings group kung saan ang mga miyembro ay nag-cocntribute ng fixed amount periodically at nagpapalitan sa pagtanggap ng buong pot. Isang pinagkakatiwalaang community savings practice na nakatulong sa milyun-milyong Pilipino na mag-build ng financial discipline.
Ipon
SavingsEnglish:
Savings or the act of saving money. In Filipino culture, ipon represents financial discipline and preparation for future needs, emergencies, or goals like education, housing, or retirement.
Tagalog:
Ipon — pagtitipid ng pera. Sa Filipino culture, ang ipon ay kumakatawan sa financial discipline at paghahanda para sa mga pangangailangan sa hinaharap, emergencies, o goals tulad ng edukasyon, bahay, o retirement.
Alkansya
SavingsEnglish:
Piggy bank or savings jar. A physical container used to store coins and small bills for savings. Often used by Filipino families to teach children about saving money.
Tagalog:
Alkansya — lalagyan ng ipon, piggy bank o savings jar. Isang pisikal na lalagyan na ginagamit para mag-imbak ng barya at maliliit na pera para sa savings. Madalas ginagamit ng mga pamilyang Pilipino para ituro sa mga bata ang pag-iipon.
Utang
DebtEnglish:
Debt or informal loan, often between family and friends. In Filipino culture, utang can be formal (bank loans) or informal (5-6 lending, borrowing from relatives). Managing utang responsibly is key to financial health.
Tagalog:
Utang — pautang, kadalasan sa pagitan ng pamilya at kaibigan. Sa Filipino culture, ang utang ay pwedeng pormal (bank loans) o impormal (5-6 lending, paghihiram sa mga kamag-anak). Ang pamamahala ng utang nang responsable ay susi sa financial health.
Remittance
OFW FinanceEnglish:
Money sent by OFWs (Overseas Filipino Workers) from abroad to their family in the Philippines. Remittances are a major part of the Philippine economy, with over $36 billion sent annually.
Tagalog:
Pera na ipinapadala ng mga OFW (Overseas Filipino Workers) mula abroad sa kanilang pamilya sa Pilipinas. Ang mga remittance ay malaking bahagi ng ekonomiya ng Pilipinas, na mahigit $36 bilyon ang ipinapadala taun-taon.
OFW (Overseas Filipino Worker)
OFW FinanceEnglish:
Filipino citizen working abroad, typically on a temporary contract. OFWs are often called "modern-day heroes" for their contribution to the Philippine economy through remittances.
Tagalog:
Pilipinong nagtatrabaho sa ibang bansa, kadalasan sa temporary contract. Ang mga OFW ay madalas tinatawag na "modern-day heroes" dahil sa kanilang ambag sa ekonomiya ng Pilipinas sa pamamagitan ng remittances.
5-6 Lending
DebtEnglish:
Informal high-interest loan scheme common in the Philippines where lender gives ₱5 and collects ₱6 (20% interest per term). Also called "bomb loans" due to their predatory nature. Annual interest rates can exceed 1,000%.
Tagalog:
Impormal na pautang na may mataas na interest, karaniwan sa Pilipinas kung saan nagbibigay ang lender ng ₱5 at nangongolekta ng ₱6 (20% interest per term). Tinatawag ding "bomb loans" dahil sa kanilang predatory nature. Ang annual interest rates ay pwedeng lumampas sa 1,000%.
DTI (Debt-to-Income Ratio)
DebtEnglish:
Percentage of monthly income used to pay debts. Calculated by dividing total monthly debt payments by gross monthly income. A healthy DTI is below 36%, meaning your debts should not exceed 36% of your income.
Tagalog:
Porsyento ng monthly income na ginagamit para magbayad ng mga utang. Kinakalkula sa pamamagitan ng paghahati ng total monthly debt payments sa gross monthly income. Ang malusog na DTI ay nasa ilalim ng 36%, ibig sabihin ang iyong mga utang ay hindi dapat lumampas sa 36% ng iyong income.
Bayanihan
CultureEnglish:
Filipino spirit of communal unity, cooperation, and mutual assistance. Traditionally shown through community efforts like helping a neighbor move a house. In finance, bayanihan represents collective financial support and shared responsibility.
Tagalog:
Diwa ng pagtulong at pagkakaisa ng komunidad, kooperasyon, at mutual assistance. Tradisyonal na ipinapakita sa pamamagitan ng mga community efforts tulad ng pagtulong sa kapitbahay na ilipat ang bahay. Sa pananalapi, ang bayanihan ay kumakatawan sa collective financial support at shared responsibility.
Kasama
CultureEnglish:
Partner or companion in shared finances. In Iponify, kasama refers to household members who share budgets, track expenses together, and work toward common financial goals.
Tagalog:
Katuwang sa pera, partner o companion sa shared finances. Sa Iponify, ang kasama ay tumutukoy sa mga miyembro ng household na nagshashare ng budgets, nag-ta-track ng expenses nang magkasama, at nagtatrabaho tungo sa common financial goals.
Pera
GeneralEnglish:
Money. The medium of exchange used in financial transactions. In Filipino households, managing pera effectively is essential for meeting daily needs and achieving long-term goals.
Tagalog:
Pera. Ang medium of exchange na ginagamit sa financial transactions. Sa mga pamilyang Pilipino, ang epektibong pamamahala ng pera ay mahalaga para matugunan ang mga pang-araw-araw na pangangailangan at makamit ang mga long-term goals.
Kita
GeneralEnglish:
Income or earnings. The money received from work, business, investments, or other sources. Tracking kita accurately is the first step in creating a realistic household budget.
Tagalog:
Kita o sahod. Ang perang natatanggap mula sa trabaho, negosyo, investments, o iba pang pinagkukunan. Ang tamang pag-track ng kita ay ang unang hakbang sa paggawa ng realistic na household budget.
Gastos
GeneralEnglish:
Expenses or spending. Money spent on goods and services. Categorizing gastos helps families understand where their money goes and identify areas to save.
Tagalog:
Gastos o gugulin. Pera na ginagastos sa mga produkto at serbisyo. Ang pag-categorize ng gastos ay tumutulong sa mga pamilya na maintindihan kung saan napupunta ang kanilang pera at kilalanin ang mga lugar para makatipid.
Sulitin
GeneralEnglish:
To maximize value or get the most out of every peso. In Filipino budgeting, sulitin means making smart spending decisions that provide the best return on investment.
Tagalog:
Pagsasamantala ng bawat piso, i-maximize ang value o kunin ang pinakamarami sa bawat piso. Sa Filipino budgeting, ang sulitin ay nangangahulugang gumawa ng matalinong spending decisions na nagbibigay ng pinakamahusay na return on investment.
Tipid
GeneralEnglish:
Frugal or saving money. Being tipid means spending wisely, avoiding unnecessary expenses, and prioritizing savings over impulse purchases.
Tagalog:
Maingat sa gastos, pagtitipid ng pera. Ang pagiging tipid ay nangangahulugang gumastos nang matalino, iwasan ang hindi kinakailangang gastusin, at unahin ang savings kaysa impulse purchases.